برای راه اندازی یک سایت، معمولا با دو مفهوم مهم روبرو می شویم؛ هاست و دامنه. خیلی از افراد در شروع کار این دو مورد را یکی می دانند، در حالی که هر کدام وظیفه جداگانه ای دارند. اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح بدهیم، دامنه همان آدرس سایت است که کاربران در مرورگر وارد می کنند و هاست فضایی است که فایل ها و اطلاعات سایت داخل آن نگهداری می شود.
در ادامه دقیق تر بررسی می کنیم که هاست و دامنه دقیق تر بررسی می کنیم که هاست و دامنهطور به یکدیگر متصل می شوند و هنگام خرید میزبانی وب یا نام دامنه باید به چه نکاتی توجه کرد.
هاست و دامنه چیست ؟
دامنه، آدرس منحصر به فرد یک سایت در اینترنت است. برای مثال، آدرس example.com یک دامنه محسوب می شود. کاربران با وارد کردن این آدرس می توانند به سایت مورد نظر دسترسی داشته باشند. اما دامنه به تنهایی هیچ فایده ای ندارد، چون فقط آدرس سایت را مشخص می کند و محتوایی برای نمایش دادن ندارد.
هاست یا میزبانی وب، فضایی روی یک سرور متصل به اینترنت است که فایل های سایت در آن قرار می گیرند. کدهای سایت، تصاویر، ویدیوها، اطلاعات کاربران و دیتابیس همگی روی هاست ذخیره می شوند. زمانی که کاربر دامنه سایت را در مرورگر وارد می کند، مرورگر از طریق دامنه به سرصل شده و اطلاعات سایت را از هاست دریافت می کند.
به>به زبان ساده، اگر سایت را یک فروشگاه در نظر بگیریم، دامنه همان آدرس فروشگاه است و هاست ساختمانی است که فروشگاه داخل آن قرار دارد. بدون آدرس، مشتری نمی داند چطور شما را پیدا کند و بدون فضا هم چیزی برای نمایش دادن وجود ندارد.
دامنه چیست و چه کاربردی دارد ؟
دامنه همان نامی است که کاربران برای ورود به سایت استفاده می کنند. این نام باید تا جای ممکن کوتاه، قابل فهم و مرتبط با فعالیت سایت باشد. دامنه به جای آدرس عددی سرور استفاده می شود، چون حفظ کردن نامی مثل mysite.ir خیلی راحت تر از یک آدرس عددی طولانی است.
هر دامنه از چند بخش تشکیل می شود. برای مثال در آدرس blog.example.com، عبارت example نام اصلی دامنه، com پسوند دامنه و blog زیردامنه است.
بخش های مختلف یک دامنه
- نام دامنه: بخشی که معمولا نام برند یا موضوع سایت در آن قرار می گیرد
- پسوند دامنه: مانند ir، com، net یا org
- زیردامنه: بخشی اختیاری برای جدا کردن قسمت های مختلف سایت، مثل blog.example.com
پسوند دامنه می تواند اطلاعاتی درباره نوع یا موقعیت سایت هم نشان بدهد. پسوند ir بیشتر برای سایت های ایرانی استفاده می شود و پسوند com در سایت های تجاری و بین المللی کاربرد زیادی دارد. البته استفاده از یک پسوند خاص به این معنی نیست که سایت حتما باید فعالیت محدودی داشته باشد.
دامنه ملی و بین المللی
دامنه های ملی مربوط به یک کشور خاص هستند. دامنه ir پسوند ملی ایران است و ثبت آن از طریق ایرنیک انجام می شود. بعضی از دامنه های ملی شرایط و قوانین مخصوص خودشان را دارند و ممکن است برای ثبت آن ها به خودشان را دارند و ممکن است برای ثبت آن ها به بین المللی مثل com، net و org به کشور خاصی وابسته نیستند. این دامنه ها در بیشتر نقاط دنیا قابل استفاده هستند و معمولا برندهای مختلف برای فعالیت گسترده تر سراغ آن ها می روند.
هاست چیست و چه کاری انجام می دهد ؟
هاست بخشی از منابع یک سرور است که برای نگهداری اطلاعات سایت در اختیار شما قرار می گیرد. این منابع شامل فضای ذخیره سازی، رم، پردازنده و پهنای باند هستند. مقدار و کیفیت این منابع روی سرعت سایت، توانایی پاسخگویی به کاربران و پایداری آن تاثیر مستقیم دارد.
وقتی یک سایت را روی هاست قرار می دهید، فایل های وردپرس، قالب، افزونه ها، تصاویر و دیتابیس در آن ذخیره می شوند. هر بار که کاربر وارد یکی از صفحات سایت می شود، سرور درخواست او را پردازش کرده و فایل های لازم را برای مرورگر ارسال می کند.
به همین دلیل انتخاب هاست مناسب فقط به مقدار فضای ذخیره سازی محدود نمی شود. کیفیت سرور، محل قرارگیری دیتاسنتر، نوع هارد، میزان آپتایم، پشتیبانی فنی و امکان ارتقا هم اهمیت زیادی دارد.
انواع هاست برای سایت
شرکت های ارائه دهنده میزبانی وب معمولا سرویس های مختلفی ارائه می کنند. تفاوت این سرویس ها بیشتر به نوع استفاده، میزان منابع و تعداد سایت هایی که روی سرور قرار دارند مربوط می شود.
هاست اشتراکی
در هاست اشتراکی چند سایت روی یک سرور قرار می گیرند و منابع سرور بین آن ها تقسیم می شود. این نوع هاست قیمت پایین تری دارد و برای سایت های وبلاگ ها و سایتلاگ ها و سایت های شرکتی کوچک گزینه قابل قبولی است.
مشکل اصلی هاست اشتراکی این است که اگر یکی از سایت های روی سرور مصرف منابع زیادی داشته باشد، ممکن است سرعت یا پایداری سایت های دیگر هم تحت تاثیر قرار بگیرد. البته کیفیت این موضوع به نحوه مدیریت سرور و تعداد سایت های میزبانی شده بستگی دارد.
هاست وردپرس
هاست وردپرس برای سایت هایی طراحی شده که با سیستم مدیریت محتوای وردپرس ساخته شده اند. در این سرویس معمولا تنظیمات سرور، نسخه PHP، کش و منابع سخت افزاری با نیازهای وردپرس هماهنگ می شوند.
هاست وردپرس به خودی خود باعث نمی شود سایت همیشه سریع باشد، اما اگر درست پیکربندی شده باشد می تواند مدیریت سایت و بهینه سازی سرعت را راحت تر کند. قالب سنگین، افزونه های ضعیف و تصاویر حجیم همچنان می توانند باعث کندی سایت شوند.
سرور مجازی
سرور مجازی یا VPS بخشی اختصاصی تر از منابع یک سرور فیزیکی را در اختیار شما قرار می دهد. این سرویس برای سایت هایی مناسب است که از هاست اشتراکی عبور کرده اند و به منابع بیشتر، کنترل بالاتر یا تنظیمات اختصاصی نیاز دارند.
مدیریت سرور مجازی معمولا به دانش فنی بیشتری نیاز دارد. در صورتی که تجربه کافی برای تنظیمات امنیتی، بکاپ گیری و به روزرسانی سرور ندارید، بهتر است از سرویس های مدیریت شده استفاده کنید.
سرور اختصاصی
در سرور اختصاصی تمام منابع یک سرور در اختیار یک سایت یا یک مجموعه قرار می گیرد. این گزینه برای سایت های بزرگ، فروشگاه های پرترافیک و پروژه هایی که اطلاعات حساس یا مصرف منابع بالایی دارند استفاده می شود.
هزینه سرور اختصاصی بیشتر از سایر انواع هاست است و نگهداری آن هم مسئولیت بیشتری دارد. بنابراین برای یک سایت تازه تاسیس معمولا انتخاب منطقی نیست.
تفاوت هاست و دامنه چیست ؟
تفاوت هاست و دامنه را می توان در یک جمله اینطور توضیح داد؛ دامنه مسیر دسترسی به سایت را مشخص می کند و هاست محتوای سایت را در خود نگه می دارد.
| مورد | دامنه | هاست |
|---|---|---|
| کاربرد | آدرس سایت | فضای نگهداری اطلاعات سایت |
| نمونه | example.ir | فضای سرور لینوکس یا ویندوز |
| محتوا | خودش محتوایی ندارد | فایل ها و دیتابیس سایت را نگهداری می کند |
| تمدید | معمولا سالانه | ماهانه، سه ماهه یا سالانه |
ممکن است دامنه و هاست را از دو شرکت جداگانه خریداری کنید. این کار مشکلی ایجاد نمی کند، اما باید تنظیمات DNS دامنه را به درستی انجام دهید تا دامنه به هاست متصل شود.
دامنه چگونه به هاست متصل می شود ؟
بعد از خرید هاست، شرکت ارائه دهنده معمولا دو یا چند نیم سرور یا همان Name Server در اختیار شما قرار می دهد. نیم سرورها مشخص می کنند که دامنه باید به کدام سرور متصل شود. شما باید این اطلاعات را در پنل مدیریت دامنه وارد کنید.
برای مثال ممکن است نیم سرورهای هاست به شکل زیر باشند :
ns1.examplehost.com
ns2.examplehost.comبعد از تغییر DNS، اتصال دامنه و هاست ممکن است از چند دقیقه تا حدود ۲۴ ساعت زمان ببرد. این مدت به انتشار تنظیمات DNS در شبکه اینترنت مربوط می شود. در این فاصله ممکن است سایت برای بعضی کاربران باز شود و برای بعضی دیگر هنوز در دسترس نباشد.
برای سایت وردپرسی چه هاستی مناسب است ؟
برای شروع یک سایت وردپرسی، هاست لینوکس با منابع متناسب و پشتیبانی از PHP و MySQL معمولا کافی است. بهتر است سرویس انتخابی از وب سرورهایی مثل LiteSpeed یا Nginx استفاده کند و امکان فعال کردن گواهی SSL رایگان هم داشته باشد.
در زمان خرید هاست وردپرس این موارد را بررسی کنید :
- میزان فضای ذخیره سازی و نوع هارد، ترجیحا SSD یا NVMe
- مقدار رم و منابع پردازشی اختصاص داده شده
- محدودیت تعداد پردازش های همزمان و مصرف CPU
- آپتایم واقعی و سابقه قطعی سرور
- امکان تهیه نسخه پشتیبان منظم
- پشتیبانی از SSL، PHP به روز و دیتابیس
- سرعت و کیفیت پاسخگویی تیم پشتیبانی
فضای هاست باید بر اساس حجم واقعی سایت انتخاب شود. برای یک سایت محتوایی ساده، فضای خیلی زیاد معمولا ضروری نیست. در سایت های فروشگاهی به دلیل تعداد تصاویر، فایل های دانلودی و اطلاعات محصولات، نیاز به فضای بیشتری وجود دارد.
تاثیر هاست و دامنه روی سئو سایت
خود دامنه به تنهایی باعث افزایش رتبه سایت در گوگل نمی شود، اما انتخاب نام مناسب می تواند روی اعتماد کاربران و نرخ کلیک تاثیر داشته باشد. دامنه ای که کوتاه و خوانا باشد، راحت تر در ذهن می ماند و کاربران هنگام جستجو یا ورود مستقیم کمتر دچار اشتباه می شوند.
هاست تاثیر مستقیم تری روی سئو دارد. سرعت پایین، قطعی های مکرر و خطاهای سرور می توانند تجربه کاربر را خراب کنند. همچنین اگر ربات های گوگل هنگام خزش صفحات با خطاهای ۵۰۰ یا قطعی سرور مواجه شوند، فرایند بررسی و ایندکس محتوا هم ممکن است با مشکل روبرو شود.
به همین دلیل آپتایم هاست، سرعت پاسخگویی سرور، زمان بارگذاری صفحات و امنیت سرویس باید جدی گرفته شود. هاست ضعیف شاید در روزهای اول هزینه کمتری داشته باشد، اما با افزایش بازدید می تواند باعث کاهش فروش، خروج کاربران و افت عملکرد سئو شود.
آیا خرید هاست و دامنه از یک شرکت بهتر است ؟
خرید هاست و دامنه از یک شرکت مدیریت سرویس ها را ساده تر می کند. در این حالت معمولا اتصال دامنه به هاست به صورت خودکار انجام می شود و برای تمدید هم فقط با یک پنل سروکار دارید.
با این حال هیچ اجباری برای خرید هر دو سرویس از یک شرکت وجود ندارد. ممکن است یک شرکت دامنه های ارزان تر یا پنل بهتری داشته باشد و شرکت دیگر هاست قدرتمندتری ارائه کند. در این شرایط فقط باید مطمئن شوید امکان مدیریت DNS و تغییر نیم سرورها را دارید.
هنگام خرید دامنه به چه نکاتی توجه کنیم ؟
نام دامنه بهتر است کوتاه، قابل تایپ و بدون املای پیچیده باشد. استفاده بیش از حد از خط تیره و عدد می تواند باعث شود کاربران آدرس را اشتباه وارد کنند. همچنین قبل از ثبت دامنه باید مطمئن شوید نام انتخابی با برند دیگری تداخل حقوقی ندارد.
هزینه ثبت دامنه همیشه با هزینه تمدید آن یکسان نیست. بعضی شرکت ها دامنه را در سال اول با تخفیف زیادی ثبت می کنند، اما هزینه تمدید بالاتری دارند. بنابراین قیمت تمدید را هم قبل از خرید بررسی کنید.
اطلاعات مالک دامنه، ایمیل ثبت شده و تاریخ انقضای دامنه را هم در جایی امن نگهداری کنید. از دست رفتن دسترسی به ایمیل مالک می تواند فرایند تمدید یا انتقال دامنه را سخت کند.
هنگام انتخاب هاست چه اشتباهاتی رایج است ؟
یکی از اشتباهات رایج، انتخاب هاست فقط بر اساس قیمت است. هاست ارزان همیشه بد نیست، اما اگر منابع آن بیش از حد محدود باشد یا پشتیبانی مناسبی نداشته باشد، در ادامه هزینه و دردسر بیشتری ایجاد می کند.
اشتباه دیگر خرید منابع بسیار بیشتر از نیاز است. یک سایت تازه راه اندازی شده معمولا به سرور اختصاصی نیاز ندارد. بهتر است سرویسی انتخاب کنید که امکان ارتقا داشته باشد تا با افزایش بازدید و حجم اطلاعات، منابع را بیشتر کنید.
نداشتن نسخه پشتیبان مستقل هم یکی از ریسک های مهم است. بکاپی که فقط روی همان سرور نگهداری می شود، در صورت خرابی سرور یا حذف اطلاعات ممکن است قابل استفاده نباشد. بهتر است نسخه های پشتیبان مهم را در یک فضای جداگانه هم ذخیره کنید.
سوالات متداول درباره هاست و دامنه
آیا بدون دامنه می توان سایت داشت ؟
از نظر فنی سایت می تواند با آدرس IP سرور هم باز شود، اما این روش برای یک سایت حرفه ای مناسب نیست. کاربران آدرس دامنه را راحت تر به خاطر می سپارند و موتورهای جستجو هم ساختار مشخص تری برای شناسایی سایت خواهند داشت.
آیا بدون هاست می توان دامنه خرید ؟
بله. خرید دامنه و هاست دو فرایند جدا از هم هستند. می توانید دامنه را امروز ثبت کنید و بعدا برای آن هاست تهیه کنید. تا زمانی که دامنه به یک هاست متصل نشده باشد، معمولا محتوای خاصی روی آن نمایش داده نمی شود.
هاست و دامنه سالانه تمدید می شوند ؟
دامنه های بین المللی و دامنه ir معمولا به صورت سالانه تمدید می شوند. هاست می تواند ماهانه، سه ماهه، شش ماهه یا سالانه پرداخت شود. اگر دامنه یا هاست را در زمان مشخص تمدید نکنید، سایت از دسترس خارج شده و احتمال از بین رفتن دامنه هم وجود دارد.
برای شروع سایت چقدر هاست نیاز داریم ؟
برای یک سایت محتوایی یا شرکتی کوچک، هاست با فضای محدود هم می تواند کافی باشد. در سایت فروشگاهی باید حجم تصاویر محصولات، تعداد بازدیدکنندگان و تعداد فایل های موجود را در نظر بگیرید. مهم تر از مقدار فضا، کیفیت منابع و امکان ارتقای هاست در آینده است.
در پاسخ به سوال هاست و دامنه چیست می توان گفت دامنه هویت و آدرس سایت در اینترنت است و هاست زیرساختی است که فایل ها و اطلاعات سایت روی آن قرار می گیرند. این دو سرویس در کنار هم امکان نمایش سایت برای کاربران را فراهم می کنند و انتخاب درست آن ها روی سرعت، امنیت، سئو و پایداری سایت تاثیر می گذارد.